تاریخچه پوشاک سلوکیان و اشکانیان

نـدا ایــمـانـیـــ |

تجمل پرستی هخامنشیان عاقبت به نزاع امپراطوری انجامید و حمله اسکندر مقدونی خیلی زود به آن پایان داد و سبب سقوط کامل آن گردید .اسکندر بالاخره بین سال های 330-333 پ.م. توانست تمام سر زمین های هخامنشیان را به تصرف خویش در آورد . اسکندر با ازدواج سیاسی خود با روشنک ( دختر سغد ) و همچنین وادار نمودن تعداد زیادی از سرداران و سپاهیان یونانی به ازدواج با دختران ایرانی نتوانست عمیقاً در میان طبقات مختلف اقوام ایرانی نفوذ یابد و یا حتّی مظاهر تمدن یونانی را ( از جمله تنپوش ) میان آنان رواج دهد .

پس از مرگ اسکندر ایران چهل سال در خونین ترین جنگ ها بین جانشینانش گرفتار آمد عاقبت سلوکوس بعنوان کسی که بیش از دیگران با افکار اسکندر آشنا بود جانشین او شد و با ازدواج با دختر یکی از نجبای ایرانی موقعیت خود را تثبیت کرد با این حال او نیز نتوانست حکومت را حفظ کند و بعد از صد و پنجاه سال جنگ و خونریزی حکومت سلوکی ها به دست اقوام پارت منقرض شد.

مظاهر این حکومت مغشوش در پوشش تن سلوکیان نمایانده شده : شلوغی و انسجام نداشتن موتیف ها ( طرح تزیینات روی پارچه ) و بطور کلی تفاوت فاحش با دوره ی هخامنشی . نقش برجسته ی آنتیوکوس و میترا ( خدای خورشید ) در نمرود داغ نیز هنر یونانی ـ ایرانی است

پادشاه سلوکی ، نمرود داغ

پوشاک اشکانی

بعد از حدود 70 سال از سقوط کامل هخامنشیان دولتی تشکیل شد که خودرا منتسب به هخامنشیان می دانست این نهضت به رهبری ارشک شروع شد و در ارشک آباد یا همان عشق آباد سلطنتش را اعلام کرد اشک ششم یا مهرداد اول اولین پادشاهی بود که خود را همانند هخامنشیان شاه شاهان نامید و برای تثبیت خویش مجبور شد تا چندی آداب و رسوم یونانی ها را رعایت نماید و با ضرب لفظ «فیل هلن» برروی سکه ها خود را دوستار یونان جلوه دهد . اما به لحظ پیوستگی دیرینه ای که بر اثر مجاورت با اقوام سکایی داشتند با بیابانگردی و راهزنی روزگار می گذراندند پس این طرز زندگی موجب شده بود آنها در فنون سوار کاری و تیر اندازی مهارت یابند به قولی قوم پارتی یعنی یک قشون جنگی ، از این رو تن پوش آنها ابتدا بسیار ساده و خشن شبیه اسلافشان مادها بود ( شلوار و تونیک ) این قوم هرگز در پوشش سر وتن از یونانیان تقلید نکردند.

پارت ها بانی اصلی تحول هنری ای هستند که گرایش در ملی شدن هنر ها دارد نشان دادن اشخاص از روبرو مخصوص هنر پارتی است که در هیچ یک از آثار قبلی مشاهده نمی شود . متداول ترین تن پوش اشکانیان شلوار گشاد و پیراهن کمر دار تا بالای زانو بوده است و نیز برای پوشش سر از کلاهخود نوک تیز آهنی استفاده می کردند که پشت گردن و گوش ها را با برگه هایی می پوشاند .

پوشاک مردان (تاریخچه پوشاک سلوکیان و اشکانیان)

1ـ پیراهن بالای زانو ( تونیک ) : پیراهن جلو بسته پارتیان در ابتدا ساده و کوتاه بود مناسب برای سوارکاری ولی بعد ها پادشاهانشان از تونیک های بلند تر و پرچین تر استفاده کردند و همچنین بخاطر ارتباط با چین بواسطه جاده ابریشم از ابریشم و تزیینات نیز استفاده نمودند ؛ مجسمه سناتروک پادشاه هترا که پیراهن وشلواری بر تن دارد که با دایره ها و لوزی هایی از مروارید تزیین یافته اند

 سناتروک

2 ـ شلوار : از لحاظ برش و فرم همانند شلوار ماد ها ولی به مراتب گشاد تر با تزیینات و نمادهایی معماری گونه شلوار سه تکه اشکانیان از دو ران پوش و یک تکه وسط که شلوار کوتاهی است تشکیل شده . رانپوش های جنگویان اشکانی معمولا از چرم بوده است

 نیایشگر پارتی

شاهزاده پارتی با تونیک شلوار سه قسمتی سورنا شلوار پارتی نقش دار

3 ـ شنل : شنل پارت ها مانند ماد ها بود با این فرق که علاوه بر گشاد تر بودن با دگمه ای در وسط و یا بر روی یک شانه دو سر شانه را بهم وصل می کرد این شنل ها معمولاً با تزیینات قلاب دوزی همراه بود .

لباس ویژه فرماندهی و شنل

4 ـ پوشش سر : کلاه بسیار ساده ای که بطور منظّم به دور سر پیچیده شده و دنباله آن در پشت بالای گردن به هم می رسید. این نوع پوشش سر ویژه ی قوم پارتی بود همچنین ابتدایی ترین پوشش سر اشکانیان نیز اینگونه بود

نوار سر سردار پارتی

نوع دوم از پوشش سر اشکانیان کلاهی بلند از نمد بود که گوش پوش هایی رها شده و ساده و در وسط نوک تیزی داشت

پارتی با کلاه نوک تیز

نوع سوم همان کلاه نواری است که با انواع سنگ های قیمتی گوهر نشان شده است .

در موارد خاص نیز از نیم تاج ها یا دیهیم هایی که ویژه ی پادشاهان هخامنشی بود استفاده می کردند

به هنگام نبرد نیز کلاهخود هایی از جنس فولاد بر سر می گذاشتند

 سکه پارتی اردوان چهارم سکه پارتی پیشانی بند سکه پارتی فرهاد سومسکه پارتی مهرداد دوم پادشاه پارتی با تاج

تن پوش نبرد اشکانیان

متشکل از چهار عنصر اصلی زره یا جوشن ، رانپا یا ران پوش چرمی با پولک های فلزی ، و کلاهخود آهنی وکفش یا چکمه چرمی بود . یکی از اصلی ترین تن پوش نبرد آنان نپا یا ساق بند گشاد یا بلند چرمی است که بر روی شلوار کوتاه ( یا بلند) تنگ تر پوشیده می شد به قول گدار : ساق بند ها نوعی تنکه چین دار است که شاید از چرم بوده و بوسیله کمر بند مخصوصی زیر نیم تنه بسته می شده و تا روی کفش های بی پاشنه ی نوک برگشته شان را می پوشانده . و به بیان استاد ذکاء ران پوش های چرمی گذشته از دو ساقه در پشت دارای تشکچه ای بوده که کار زین اسب را انجام می داده است .

دو سرباز پالمیر سردار پارتی

پوشاک زنان (تاریخچه پوشاک سلوکیان و اشکانیان)

نقوش بسیار زیبا از تن پوش زنان اشکانی مبیّن آن است که آنها توجه بیشتری به زیبایی و آراستگی زنانه نسبت به دوران ما قبل خود داشته اند اگر در زمان هخامنشیان زنان و مردان از تن پوش های یک شکل استفاده می کردند در دوره اشکانیان زنان تن پوشی کاملاً متفاوت با مردان داشتند . در نقوش باقی مانده زنان پارتی با شلوار های چین دار و پیراهن های دراپه دار و بلند تر از تونیک مردان و کلاهها و تاج هایی که بسیار متفاوت با دوران قبل از خود بود و چادر بصورت کامل آن در قرن اول میلادی در این دوران مطرح می شوند .

پیراهن ( تونیک ) : زنان اشکانی از دو پیراهن که یکی از دیگری بلند تر بود استفاده می کردند تونیک اولی ( زیرین ) پر چین و گشاد و بلند تر از پیراهن دومی ( رویی) بود بطوریکه برروی زمین کشیده می شد و آستین های تنگ داشت قسمت بالاتنه ان قلابدوزی شده و با نواری در قسمت سینه جمع می شده ولی پیراهن رویی کوتاه تر از پیراهن زیری بود و یقه ای نسبتاً باز و دراپه داشت و ساده و پر چین بود .

شلوار : شلوار زنان نیزمانند پیراهن شان پر چین بودو بلندی آن تا روی زمین ادامه داشت .

مجسمه اوبال افریز

پوشش سر : چادر در قسمت پشت سر به کلاه بلند و مخروطی شکل و مطبّقی وصل می شده است که مانند تور عروس از پشت سر آویزان بو د زنان اشکانی در پوشش سر و استفاده از چادر بسیار پیشرفته تر از زنان هخامنشی بودند و کلاه عمامه وار آنان تقریباً بیشتر موهای آنها را می پوشانید . بانوان پارچه ای را همچون شنل از روی دوش های خود می آویختند و یا از آن مانند چادر استفاده می کردند و گاه آن را بدور کمر خود می بستند . سربند زنان مانند سربند و شمله های کنونی زنان کُرد و لُر بسیار بزرگ بود چادر ها معمولا به صفحه ای فلزی نقش دار در روی شانه یا جلوی سینه بسته می شده است .

تنپوش زنان پالمیری بگونه دیگری بود آنها پیراهن زیری را با آستین های گشادتری انتخاب می کردند که یقه آن از زیر گردنبندهای چسبیده به گردن پیدا بود ولی پیراهن رویی بسیار پرچین بود و چادر قسمت های بیشتری از بدن را پوشش می داد کلاه عمامه وار آنان مزیّن به جواهرات قیمتی بود.

نقاشی معبد زئوس چادر و کلاه رنان اشکانی زن پالمیری کلاه و چادر زنان پالمیری

تاج : مجسمه سر مرمری ملکه ای که در شوش پیدا شده و آن را سر ملکه موزا همسر فرهاد چهارم اشکانی می دانند دارای تاجی است کنگره دار که متعلق به اواخر قرن اول میلادی است.

ملکه موزا

پارچه بافی دوره اشکانیان: هنر در میان زنان اشکانی رواج بسیار داشت آنها در تهیّه پارچه و پوشاک نهایت دقّت را بکار می بردند و پارچه های نفیسی بافته می شد که در نوع خود بی نظیر بود تنوع لباس ها از لحاظ طرح پارچه وشکل و تزیینات آن در آثار باقی مانده از آن دوران شاهد این مدّعا است . ناگفته نماند که انواع پارچه های زربفت و ابریشمی در دوران اشکانیان و ساسانیان بافته می شد و صنعت بافندگی در این دوران رونق بسیار داشت با ورود ابریشم طبیعی از چین بافته های ابریشمی به سایر نقاط جهان صادر می گردید .

پارچه دوره اشکانی پارچه پیراهن سناتروک

آموزش طراحی لباس

آموزش تهیه و دوخت چادر عربی( از صفر تا صد )

دوخت چادر عربی جزو یکی از آسان ترین دوخت ها است شما میتوانید با دنبال…
آموزش طراحی لباس

الگوی لباس کشی به روش متریک

اساس الگو ی لباس کشی به روش متریک مناسب پارچه های ظریف ژرسه و کشی…
آموزش طراحی لباس

آموزش تصویری انتقال ساسون الگو جلو لباس

وقتی به فروشگاه های لباس مراجعه می کنیم لباس ها را در طرح های مختلف…

ارسال پاسخ

logo-samandehi

درباره ی هنرکرده ودیعه آمهمه حقوق مادی و معنوی برای هنرکده ودیعه محفوظ است 1397©وزش های تخصصی خیاطی، طراحی، مد در آکادمی هنرکده ودیعه. با آکادمی ودیعه در سریعترین زمان یاد خواهید گرفت که چگونه به یک خیاط و طراح حرفه ای صنعت مد تبدیل شوید، همچنین در هر زمانی میتوانید سوالات مشکلات خود را در آکادمی مطرح کنید و راهنمایی های لازم را دریافت کنید.

همه حقوق مادی و معنوی برای هنرکده ودیعه محفوظ است 1398©